علم و اندیشه

تاریخچهٔ کوتاه تقریباً همه‌چیز

بیل برایسن

گشتی در علم امروز، از انفجار بزرگ تا نخستین انسان‌ها، و اینکه دانشمندان این‌ها را چطور فهمیدند

  • هنوز امتیازی ثبت نشده
  • 12 ایده کلیدی
  • متنی
  • سال انتشار 2003

مقدمه

بیل برایسن، نویسندهٔ سفرنامه‌ها، با این باور بزرگ شده بود که علم چیز خسته‌کننده‌ای است. بعد تصمیم گرفت بفهمد دانشمندان آنچه را می‌دانند از کجا می‌دانند: زمین چقدر سنگین است، سنگ‌هایش چند سال دارند، درون اتم چه می‌گذرد، و جهانی که از هیچ شروع شد چطور به ما رسید. «تاریخچهٔ کوتاه تقریباً همه‌چیز» نتیجهٔ این کار است: گشتی در علم امروز که بیشتر از راه قصهٔ آدم‌های اغلب عجیبی گفته می‌شود که این کشف‌ها را کردند.

کتاب شش بخش و سی فصل دارد. بخش اول، «گم در کیهان»، از انفجار بزرگ و بزرگی فضا می‌گوید. بخش دوم، «اندازهٔ زمین»، نخستین تلاش‌ها برای اندازه گرفتن شکل، جرم و سن زمین را دنبال می‌کند. بخش سوم، «آغاز یک دوران تازه»، به اینشتین، اتم، سن زمین و حرکت قاره‌ها می‌پردازد. بخش چهارم، «سیارهٔ خطرناک»، برخورد سنگ‌های آسمانی، زلزله‌ها و آتشفشان‌ها را بررسی می‌کند. بخش پنجم، «خود زندگی»، از آغاز زندگی و دنیای میکروب‌ها تا فسیل‌ها، انقراض‌ها، حجره‌ها، داروین و دی‌ان‌ای را در بر می‌گیرد. بخش ششم، «راهی که به ما رسید»، از عصرهای یخبندان، پیدایش انسان، و در آخر از کاری می‌گوید که انسان با انواع دیگر زنده‌ها کرده است. این خلاصه از متن ۲۰۰۳ پیروی می‌کند؛ برایسن در ۲۰۲۵ چاپ کاملاً بازنگری‌شده‌ای از کتاب را با نام «تاریخچهٔ کوتاه تقریباً همه‌چیز ۲٫۰» نشر کرد.

یادداشت: علم این کتاب همان است که برایسن در ۲۰۰۳ نوشت، و بعضی عددها از آن زمان تغییر کرده‌اند. او از توافق دانشمندان بر سن حدود ۱۳٫۷ میلیارد سال برای جهان می‌گوید؛ اندازه‌گیری‌های ماهوارهٔ پلانک که در ۲۰۱۳ نشر شد، آن را حدود ۱۳٫۸ میلیارد سال نشان داد. او می‌نویسد که حدود هفتاد سیاره بیرون از منظومهٔ شمسی پیدا شده بود؛ تا سال ۲۰۲۵ ناسا بیش از ۶ هزار سیارهٔ تأییدشده شمرد. او پلوتو را سیاره می‌داند؛ در ۲۰۰۶ اتحادیهٔ بین‌المللی ستاره‌شناسی پلوتو را سیارهٔ کوتوله دانست. او از تحقیقی در ۱۹۹۷ خبر می‌دهد که هیچ پیوند ژنتیکی میان نئاندرتال‌ها و انسان امروزی نیافت؛ ولی از وقتی نقشهٔ ژنتیکی نئاندرتال در ۲۰۱۰ نشر شد، دانشمندان دریافته‌اند که مردمی که نیاکان‌شان از بیرون افریقا بوده‌اند، اندکی دی‌ان‌ای نئاندرتال در خود دارند. این خلاصه علم را همان‌طور که برایسن گزارش می‌کند می‌آورد، و نظرها و شوخی‌های آن از خود اوست.

  1. 1برایسن می‌گوید که همین اینجا بودن ما خوش‌بختی حیرت‌آوری است، هم در سطح اتم‌های ما و هم در سطح نیاکان ما
  2. 2جهان از چیزی کوچک‌تر از یک پروتون شروع شد، و بهترین دلیلش تصادفی پیدا شد
  3. 3فضا آن‌قدر بزرگ و خالی است که حتی منظومهٔ شمسی خودمان را نمی‌توان به مقیاس درست کشید، و عنصرهای بدن ما در ستاره‌ها ساخته شده‌اند
  4. 4اندازه گرفتن زمین قرن‌ها کار آدم‌های نابغه، عجیب و جنجالی را گرفت، و سن زمین از همه سخت‌تر بود
  5. 5در اوایل قرن بیستم، اینشتین و دانشمندان اتم نشان دادند که چیزهای بسیار بزرگ و بسیار کوچک با عقل عادی جور نمی‌آیند
  6. 6کلر پترسن سن واقعی زمین را پیدا کرد و بعد ده‌ها سال با سربی جنگید که تامس میجلی در هوا پخش کرده بود
  7. 7زمین بی‌قرار و خطرناک است: قاره‌هایش حرکت می‌کنند، از آسمان سنگ می‌بارد، و زیر یلوستون یک آتشفشان غول‌پیکر خوابیده است
  8. 8زمین خانه‌ای خوش‌بخت ولی سخت‌گیر است: ستارهٔ درست، فاصلهٔ درست، درونی مذاب، ماهی بزرگ و زمان‌بندی خوب
  9. 9زندگی فقط یک بار شروع شد، بیشتر تاریخ زمین در دست میکروب‌ها بود، و چند بار تا مرز نابودی کامل رفت
  10. 10هنوز نمی‌دانیم چند نوع زنده وجود دارد، ولی داروین، مندل و کشف دی‌ان‌ای نشان دادند که همهٔ زندگی یکی است
  11. 11انسان در دوران یخبندان در افریقا پیدا شد، و شواهد اینکه چطور، کم است و بر سرش بحث‌های تند است
  12. 12شاید انسان تنها موجودی باشد که می‌تواند از زندگی روی زمین نگهداری کند، و تا حالا این کار را بد انجام داده است

این کتاب برای اعضای پریمیوم است

مقدمه رایگان است. پریمیوم همه‌ی ایده‌های کلیدی را، صوتی و نوشتاری، باز می‌کند.

خلاصه کتاب تاریخچهٔ کوتاه تقریباً همه‌چیز اثر بیل برایسن | داری‌دانش