جادههای ابریشم
پیتر فرانکوپن
جادههای ابریشم
پیتر فرانکوپن
تاریخ تازه‌ای از جهان، از نگاه سرزمین‌های میان بحیرهٔ مدیترانه و هیمالیا
- هنوز امتیازی ثبت نشده
- 12 ایده کلیدی
- متنی
- سال انتشار 2015
مقدمه
پیتر فرانکوپن، تاریخ‌نگار پوهنتون آکسفورد، تاریخ جهان را از میانهٔ نقشه روایت می‌کند. او به جای قصه‌ای که از یونان و روم باستان آغاز می‌شود و به اروپا و امریکای امروز می‌رسد، از سرزمین‌های میان بحیرهٔ مدیترانه و هیمالیا شروع می‌کند، یعنی همان منطقه‌ای که جادههای ابریشم از آن می‌گذشتند. استدلال او این است که در بیشتر دوره‌های تاریخ، مرکز جهان همین‌جا بود: جایی که شهرها و دین‌های بزرگ پدید آمدند، امپراتوری‌ها برخاستند و فروافتادند، و کالاها، اندیشه‌ها و مرض‌ها میان شرق و غرب رفت و آمد کردند.
کتاب یک پیشگفتار، بیست و پنج فصل و یک سخن پایانی دارد. نام هر فصل یک «جاده» است: جادهٔ دین‌ها، جادهٔ پوست، جادهٔ برده‌ها، جادهٔ طلا، جادهٔ نقره، جادهٔ طلای سیاه (نفت) و جادههای دیگر. کتاب به ترتیب زمان پیش می‌رود: از امپراتوری پارس، اسکندر مقدونی و چینِ دورهٔ خاندان هان، از راه پخش شدن آیین بودایی، مسیحیت و اسلام، وایکینگ‌ها، جنگ‌های صلیبی، مغول‌ها و مرگ سیاه، تا سفرهای کولمبس و واسکو دا گاما، امپراتوری بریتانیا و رقابتش با روسیه، دو جنگ جهانی، جنگ سرد، و جنگ‌های افغانستان و عراق. سخن پایانی به راه‌های تازه‌ای می‌پردازد که امروز در سراسر آسیا ساخته می‌شوند. این خلاصه در دوازده اندیشهٔ کلیدی، به همان ترتیب کتاب پیش می‌رود.
یادداشت: این کتاب در سال ۲۰۱۵ نشر شد. رویدادهای پس از آن، برای مثال بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱ و جنگ بزرگی که در سال ۲۰۲۲ در اوکراین آغاز شد، در کتاب نیامده‌اند. روایت کتاب از دین‌ها و داوری‌هایش دربارهٔ کشورها، حکومت‌ها و رهبران از فرانکوپن است؛ این خلاصه آن‌ها را گزارش می‌کند و چیزی از خود بر آن‌ها نمی‌افزاید.
- 1فرانکوپن استدلال می‌کند که در بیشتر دوره‌های تاریخ، مرکز جهان نه اروپا، بلکه سرزمین‌های میان بحیرهٔ مدیترانه و هیمالیا بود
- 2فرانکوپن استدلال می‌کند که جادههای ابریشم زمانی زاده شدند که چینِ دورهٔ هان برای به دست آوردن اسپ به سوی غرب پیش رفت، و شوق روم به کالاهای قیمتی شرق دنیای باستان را به هم پیوند داد
- 3فرانکوپن نشان می‌دهد که دین‌ها از همان راه‌هایی سفر کردند که کالاها، و فرمانروایان از دین برای محکم کردن قدرت خود استفاده کردند
- 4فرانکوپن ظهور اسلام را در جهانی قرار می‌دهد که از طاعون و از جنگ درازمدت میان روم و ایران فرسوده شده بود
- 5فرانکوپن استدلال می‌کند که جهان اسلام در قرن‌های نخست تمدنی ثروتمند، باز و دانش‌دوست شد که مرکزهای دانش آن از بغداد تا بخارا، مرو و غزنی می‌رسید
- 6فرانکوپن استدلال می‌کند که ثروت جهان اسلام شمال اروپا را از راه تجارت پوست و، بیش از همه، تجارت برده به جادههای ابریشم کشاند
- 7فرانکوپن استدلال می‌کند که جنگ‌های صلیبی، که به نام جنگ‌های ایمان در یادها مانده‌اند، رقابتی میان اروپاییان برای ثروت شرق را هم آغاز کردند
- 8فرانکوپن استدلال می‌کند که مغول‌ها تنها ویرانگر نبودند: امپراتوری آن‌ها هزینهٔ تجارت را پایین آورد، و طاعونی که از راه‌های آن گذشت در نهایت اروپا را از نو ساخت
- 9فرانکوپن استدلال می‌کند که سفرهای کولمبس و واسکو دا گاما مرکز جهان را به غرب اروپا برد، و دیگران بهای سنگینی برای آن پرداختند
- 10فرانکوپن استدلال می‌کند که تلاش بریتانیا برای حفظ هند در برابر روسیه تاریخ افغانستان و ایران را شکل داد و به آغاز جنگ جهانی اول کمک کرد
- 11فرانکوپن استدلال می‌کند که نفت و گندم این منطقه را در دو جنگ جهانی و جنگ سرد به جایزه‌ای برای قدرت‌های بزرگ تبدیل کرد
- 12فرانکوپن استدلال می‌کند که جنگ‌های اخیر غرب در این منطقه کوته‌بینانه بودند، و جادههای ابریشم دوباره برمی‌خیزند
این کتاب برای اعضای پریمیوم است
مقدمه رایگان است. پریمیوم همه‌ی ایده‌های کلیدی را، صوتی و نوشتاری، باز می‌کند.